Marks blog

"[...] surely knowledge and not time served is the right basis for granting degrees."

Milton Friedman

Deze uitspraak raakte bij mij iets van binnen. Zelf heb ik mijn bacheloropleiding in drieeneenhalf in plaats van de voorgeschreven vier jaar gedaan, maar dan nog kon het me niet snel genoeg gaan. Ook in de zelfbedachte hervormingsplannen voor onderwijs waar ik voorheen graag met vrienden over discussiëerde was dit een terugkerend thema.

Friedman becommentarieert hier twee maatregelen van het beleid van Robert Maynard Hutchins, voormalig hoofd van de universiteit van Chicago. De maatregelen waren:

• Het mogelijk maken van de toelating van high-school leerlingen tot de universiteit na het afronden van hun tweede jaar.
• Het mogelijk maken om op elk moment de bachelor te halen door uitgebreide examens in alle vakken te doen.

Helaas waren andere universiteiten niet zo enthousiast, en zijn de maatregelen ondertussen teruggedraaid. Het doet me denken aan de tegenargumentatie die geboden werd door studenten, perfect samengevat door het advies dat Guy Kawasaki in ‘Reality Check’ aan eerstejaars studenten geeft.

“Live off your parents as long as you can.”

Hij werkt dit later uit tot het zo lang mogelijk rekken van de studententijd. Zelf mag ik het daar misschien niet mee eens zijn, ik zie ook wel in dat ik daarmee waarschijnlijk tot een minderheid behoor.

De maatregelen van Hutchins maakten mij enthousiast omdat het beide manieren van studeren mogelijk maakt. Ik zou gemotiveerder zijn op de middelbare school, snel mijn bachelor gehaald kunnen hebben en doorgaan naar een volgende studie. Mijn medestudenten zouden hebben kunnen profiteren van wat zij een plezierig studentenleven vonden.

Ik verbaas me al sinds ik me kan herinneren over het fenomeen ‘de zomertijd’. Als Benjamin Franklin geweten had dat wij dankzij een grap van hem een paar weken per jaar massaal een uurtje slaap missen, zou hij ongetwijfeld weer zo’n uitspraak doen die we nu nog steeds te horen krijgen.

Overigens heb ik geen idee of het echt dankzij hem is dat we nu een zomertijd hebben. Zijn suggestie was namelijk om gewoon wat eerder op te staan. Het is toch zonde om in bed te blijven als buiten de zon schijnt? De zomertijd opgelegd door de staat is een totaal ander fenomeen.

Het is eigenlijk niet zo’n verrassing dat Duitsland in 1916 de eerste was met een echte zomertijd. Duitsland was in die tijd een voorloper in collectivisme en het als ‘wijze’ overheid nemen van beslissingen voor mensen. Engeland en de VS volgden al snel, ongetwijfeld geïnspireerd door Duitsland.

Tijdens oorlogen veranderden de economieën namelijk in planeconomieën waar politici de vrije hand hadden om regels in te stellen die onder andere omstandigheden niet eens zouden worden overwogen. Energiebesparing was het idee. De planeconomie zo optimaal mogelijk draaiende houden was waar het om ging.

Maar wie heeft ooit onderzocht of door dat uurtje eerder opstaan de kwaliteit achteruit ging? Heeft het jarenlang korte periodes van ‘sleep deprivation’ ondergaan misschien diepgaandere gevolgen op het gedrag van mensen dan we op het eerste gezicht zien? (ik gebruik bewust het engelse woord vanwege de associatie met martelingen)

Met alle hype rond de op (te?) volle toeren draaiende Chinese economie misschien een interessant weetje: China heeft geen zomertijd.

Zomertijd, zelf moet ik er maar niets van hebben. Het liefst sta ik op zodra de zon opkomt. Daarom mis ik in principe geen heel uur bij de omschakeling. Het nadeel van deze ‘ontwijkingsmethode’ is wel dat je dichtbij je werk moet wonen of er op een andere snel moet kunnen komen. Met een beetje geluk kan je dan rustig ontbijten en rond 9:00 fris en opgewekt binnenlopen. Alleen de eerste weken na de omschakeling naar zomertijd en de weken vlak voor de wintertijd weer ingaat kosten wat extra energie.

Dus, waarom moeilijk doen als het niet zo’n probleem is? Zolang ik maar op kan staan als de zon opkomt. De tijd dat ik nog naar school ging, dat ik vroeg op moest staan en dus dankzij de zomertijd en wintertijd een paar keer in het jaar al moe was voor de dag begon – die tijd is al een tijdje voorbij.

Toch lijkt de dag dat de zomertijd verdwijnt me een mooie dag. Weer zo’n regeltje verdwenen dat is ontstaan in de periode waarin de staat begon te denken voor de mensen. Ongetwijfeld zal er niemand een uurtje minder door slapen.